Guido Geelen

teksten

Guido Geelen

Juni 2006, Keramiek (Annemieke Engels)

solo expositie Guido Geelen, Stil Leven

Een tentoonstelling Stil Leven in het Frans Halsmuseum, een expositie van bloemstukken bij Brutto Gusto in Rotterdam en de onthulling van een monument tegen zinloos geweld in Tilburg. Het zijn de presentaties van beeldend kunstenaar Guido Geelen (Thorn (L), 1961) in de maand mei 2006. Guido werkt dag en nacht. Hij beperkt zich niet tot een bepaalde techniek of materiaal. Het monument in Tilburg is in brons gegoten, de bloemen werden gemaakt in aluminium, brons en goud en de vaasbeelden zijn een combinatie van klei, glas en levende bloemen. Guido neemt keramiek niet als uitgangspunt. Toch kende de jury juist hém de Nederlandse Keramiekprijs 2005 toe.

Het juryrapport meldt dat het de vraag was, of Guido Geelen wel de nominatie voor de keramiekprijs zou accepteren. "Ik heb me altijd afgezet tegen de keramiekwereld", licht Guido toe. "Dan moet je je wel even afvragen of je mee wilt dingen naar een keramiekprijs. Toen ik vernam dat kunstenaars uit verschillende disciplines genomineerd werden, vond ik dat wel interessant. Ik bedacht me dat ik wel mee moest doen omdat ik anders zou ontkennen wat ik voor de keramiek betekend heb en beteken. Keramiek was voor kunstenaars lang een vies woord. Ik heb daar veel in losgemaakt. Als ik de nominatie had afgewezen zou ik dat hebben ontkend. De prijs kwam voor mij onverwacht. Ik vermoedde dat hij naar Rudy Uytenhaak zou gaan om keramiek en architectuur op de kaart te zetten. Er werd echter gekozen voor beeldende kunst, ledere prijs vind ik op zijn eigen manier op een bepaald moment belangrijk. Een nominatie accepteren betekent wel datje ook verplichtingen moet aangaan zoals het geven van een interview. Dat is de consequentie als je metzo'n circus meedoet."

Hedendaagse kunst

Op de vraag waarom de jury traditionele keramisten niet vernieuwend noemt, antwoordt Guido: " Keramisten zijn vaak heel goed in keramiek als techniek. Dat wil niet zeggen dat ze goed zijn in beelden maken of ontwerpen. Keramiekbladen interesseren mij niet. Ik doe er geen inspiratie uit op. Bij iedere afbeelding zie ik wat er niet goed is. Het is prima dat die bladen er zijn, maar alles wat ik zie is oninteressant. Keramisten kijken te weinig om zich heen en laten zich niet door goede kunstenaars inspireren. Het is een cultuur waar ik me niet in thuis voel. De wijze waarop de groep keramisten zich manifesteert en profileert kan veel beter. Die verschillende disciplines bestaan eigenlijk niet meer. Je hebt het tegenwoordig over hedendaagse kunst. Eerst zoeken naar een goed concept en daarna pas aandacht voor ambachtelijkheid. Veel keramisten willen kunst maken zonder bekend te zijn met dit gebied. Ze doen pogingen om de keramiek te verlaten en zich aan te sluiten bij de beeldende kunst. De diepte van die oceaan onderschatten ze echter.
Dat vaasje kennen we wel. Het wordt snel gefröbel. Maar het moet een sculptuur worden. Ik kan geen vaas maken. Alle prachtige vazen zijn al ooit gemaakt. Het fenomeen vaas, daar wil ik iets mee doen."

Klei en glas

"Mijn vaasbeelden hebben geen glazuur vanbinnen", vertelt Guido, "Ik heb er cilindervormige laboratoriumbuizen ingestoken om water voor bloemen in te doen. Zo'n cilinder is voor mij de meest pure glasvorm die er bestaat. Op die manier heb ik klei klei gelaten en glas er apart aan toegevoegd. Voor een tentoonstelling in Frankrijk met het thema 'bloemen' maakte ik een ode aan Picasso. Als je meedoet aan een tentoonstelling in het buitenland kun je natuurlijk hier iets maken en daar naar toe brengen. Interessanter is om te kijken wat daar de historie is. Picasso heeft er geleefd en maakte stillevens met schedels en bloemen in kubistische stijl. Met zo'n kop wilde ik iets doen. Het werd een stierenkop met drie glazen cilinders in de nek op de plek waar een stierenvechter speren steekt. In de cilinders zet ik gelijke bloemen die per seizoen verschillen. Behalve de stierenkop maakte ik een schedel van een hert met ernaast twee delen van een gewei. Aan zo'n schedel zet ik dan wel een oor, rechtovereind, zodat het geheel niet helemaal 'dood' is. Daarna kwamen de mens- en boomfiguren."

Monument

Echte bloemen per bos giet Guido in aluminium of brons of laat hij vergulden. "Van chrysanten houd ik niet zo, maar als kunstwerk vind ik ze het aantrekkelijkst. Gladiolen en rozen zijn lastig te bewerken en zonnebloemen wel het moeilijkst omdat daar veel ongedierte in zit. Voor de bloemen namelijk afgegoten kunnen worden moet ik zevoorzien van een waslaag om er vervolgens een gipsvorm van te kunnen maken. In was zetten lijkt eenvoudig, maar soms moet de hele bloem uit elkaar om daarna met stokjes verstevigd te worden. En dan kan het alsnog gebeuren dat de steel rot of er beestjes tevoorschijn komen waardoor de waslaag breekt. De eerste bloem maakte ik voor het monument ter nagedachtenis aan Marietje Kessels, een elfjarig meisje dat in 1900 in Tilburg in een kerkgebouw na ontucht werd omgebracht. Het monument bestaat uit een hinkelbaan voor kinderen, een haan als symbool voor waakzaamheid en twee bidstoelen waarvan een versierd met aronskelken. Ik dacht eerst aan een lelie als Mariabloem. Die bloem vond ik in brons echter op prikkeldraad lijken. Het werd toen de calla ofwel aronskelk die een rondere vorm heeft en wat erotischer is. Het tweede herdenkingsmonument dat ik mocht ontwerpen was het gedenkteken tegen zinloos geweld dat net gereed is gekomen. Twee geweldsdelicten waren voor het gemeentebestuur aanleiding hiervoor 35.000 euro te reserveren. De overige 75.000 euro moest door inzameling van kleine bedragen door de bevolking bijeengebracht worden om zoveel mogelijk mensen bij de totstandkoming te betrekken. Ik heb een in brons gegoten antieke kabinetskast bedacht waarin herinneringen aan slachtoffers van geweldsdelicten gelegd kunnen worden. Het is niet zo dat het realiseren van het tweede monument emotioneler was dan het eerste vanwege het tijdsverschil van een eeuw. In het eerste geval ging het om een kind en dat blijft altijd aangrijpend. Het is mooi dat je gevraagd wordt voor een goed doel, maar het is natuurlijk geen inkomstenbron."

Tilburgse school

"Het is toch niet slecht om met Tilburg bezig te zijn?", merkt Guido op als hem gevraagd wordt of die stad niet erg veel aandacht van hem krijgt. "De Pont is hier toevallig, ik ben gevraagd voor de commissie openbare ruimte waar ik af en toe mag roepen wat ik van iets vind en ik vorm met een groepje van nog vier kunstenaars de Tilburgse School. Dat laatste is een gouden formule. Je stimuleert elkaar enorm en er komen hele mooie projecten uit voort. Maar ook werkt ieder voor zichzelf of samen met een ander als het zo uit komt. De Tilburgse school heeft niets gemeen met de Haagse school of zo. We volgen niet dezelfde stijl maar hebben wel dezelfde kijk op dingen. De naam is ons
gegeven als geuzennaam. We werken vanuit traditie en ambachtelijke technieken die zeer gevarieerd zijn. Veel van onze producten hebben iets te maken met geloof. En daarmee bedoel ik niet religie, maar spiritualiteit. Er is meer dan het hier en nu."

Kunstenaar

Voor het Textielmuseum leverden Guido Geelen en Mare Mulders ontwerpen voor tapisserie en damasten tafelkleden. Dat de kleden in de aanbieding gingen, maakt Guido niet uit. "Zo kunnen mensen voor een redelijk prijs toch een kunstwerk kopen", vindt hij. "Om het monument tegen zinloos geweld te kunnen financieren heb ik net als vele andere kunstenaars een werk ingeleverd dat voor 200 euro is verkocht. Dat is ook geen geld. En ik heb voor een bank eenmalig honderd bronzen tulpen gemaakt voor een gering bedrag. Mijn standpunt is datje van je werk als kunstenaar moet kunnen leven. Toen ik van de academie kwam, heb ik van mijn startstipendium een oven aangeschaft en ben vervolgens financieel in het diepe gesprongen. Alles wat ik koop is voor de kunst. Het is niet goed te kiezen voor een huis of luxe. Waarmaken datje kunstenaar bent, is belangrijk. Je moet ook geen les gaan geven of kinderfeestjes organiseren om rond te komen. Lukt het niet om kunstenaar te zijn, dan moet je een ander beroep kiezen. Keramisten en beeldhouwers klagen nogal eens dat ze niets verkopen omdat beelden ruimtevreters zijn en zeggen dat schilders het veel gemakkelijker hebben. Dat is flauwekul. Wie een beeld mooi vindt, doet wel een stoel weg. Je moet geen excuus zoeken. Als je een andere baan neemt kun je keramiek altijd nog als hobby houden."

Website

Dat de website van Guido in 2001 voor het laatst is bijgewerkt heeft niets te maken met kritiek vanuit zijn werk op de sterk op consumptie gerichte westerse maatschappij. "Die link had ik zelf niet gelegd", zegt hij lachend. "Ik heb er gewoon geen tijd voor om hem bij te werken en de oude opzet werkt gewoon nog. Ik kom steeds meer bekende kunstenaars tegen die hun website niet up-to-date hebben. Ik moet eigenlijk een hele nieuwe site opzetten, maar het maken van kunst gaat voor."